Szczepionka przeciw WZW B jest podstawą profilaktyki, ale nie wystarczy, jeśli część ludzi nie ma do niej dostępu. Dostępne leki hamują namnażanie wirusa, lecz go nie usuwają – dlatego naukowcy szukają terapii, które zbliżą chorych do tzw. wyleczenia funkcjonalnego. Jedną z nich jest interferencja RNA, na razie badana w laboratorium.

Szczepionka jest, ale nie dla wszystkich

Przykład Brazylii pokazuje, że sama dostępność szczepionki nie rozwiązuje problemu. W rozległych rejonach Amazonii i północy kraju duże odległości, ograniczony transport i niewiele placówek medycznych utrudniają szczepienia, diagnostykę oraz dalszą opiekę. Brazylijski system ochrony zdrowia oferuje szczepionkę bezpłatnie, a od 2016 roku mogą z niej korzystać osoby w każdym wieku. Ryzyko pozostaje jednak u tych, którzy urodzili się przed rozszerzeniem kalendarza szczepień albo nie mieli kontaktu z opieką zdrowotną. W 2025 roku ministerstwo zdrowia tego kraju odnotowało około 4600 potwierdzonych przypadków.

Są to zakażenia wykryte i zgłoszone, niekoniecznie nabyte w tym samym roku. WZW B bywa bezobjawowe przez długi czas, więc wiele osób dowiaduje się o nim przypadkiem – podczas badań kontrolnych, oddawania krwi, wizyt w ciąży lub diagnostyki innych problemów.

Kiedy zakażenie staje się przewlekłe

Większość dorosłych sama pozbywa się wirusa i zyskuje trwałą odporność. Jeśli jednak do zakażenia dojdzie w pierwszych latach życia, ryzyko przewlekłej choroby jest znacznie wyższe. Wtedy organizm nie usuwa wirusa, a ten zostaje w wątrobie. Sam wirus zwykle nie niszczy komórek bezpośrednio – znaczną część uszkodzeń powoduje układ odpornościowy, który przez lata próbuje wyeliminować komórki zawierające wirusowe składniki. Skutkiem mogą być marskość, niewydolność wątroby, a także rak wątroby. Objawy zaawansowanej choroby to m.in. żółtaczka, powiększona śledziona, gromadzenie się płynu w jamie brzusznej oraz obrzęki nóg i stóp.

Leki takie jak tenofowir i entekawir blokują kluczowy etap namnażania wirusa, zmniejszając jego ilość we krwi i ryzyko powikłań. Nie oznacza to jednak wyleczenia: w jądrach komórek wątroby może pozostawać trwała, kolista forma wirusowego DNA zwana cccDNA, która działa jak rezerwuar. Dodatkowo fragmenty wirusowego DNA mogą wbudować się w materiał genetyczny komórki. Po przerwaniu leczenia wirus może więc wrócić, a komórki nadal produkują białka wirusa, zwłaszcza antygen powierzchniowy HBsAg, który podtrzymuje szkodliwą odpowiedź immunologiczną.

Interferencja RNA – nowy kierunek badań

Stąd cel w postaci trwałego obniżenia poziomu HBsAg. Wyleczenie funkcjonalne oznacza kontrolę nad wirusem bez wykrywalnego wirusa we krwi po zakończeniu terapii. Pomóc może interferencja RNA (RNAi): niewielkie cząsteczki RNA rozpoznają wirusowy informacyjny RNA i niszczą go, zanim komórka zdąży wytworzyć według niego białka. Technologia jest już stosowana w zatwierdzonych lekach na różne choroby, także wątroby, a kilka terapii RNAi przeciw WZW B znajduje się we wczesnych fazach badań klinicznych.

Autorzy opisywanych badań wprowadzili wirusowy RNA do hodowanych komórek wątroby i sprawdzali kilka kandydatów. Jeden z nich najskuteczniej obniżał poziom HBsAg. Wynik jest wstępny, bo model nie odtwarza wszystkich etapów naturalnego zakażenia. Dalsze prace, we współpracy z belgijskim KU Leuven, obejmą bardziej realistyczne modele komórkowe oraz chomiki. Wyzwaniem pozostaje też bezpieczne i skuteczne dostarczenie leku do wątroby.

RNAi nie ma zastępować obecnych leków, lecz je uzupełniać: leki kontrolują namnażanie wirusa, a RNAi ogranicza produkcję antygenów. Prawdopodobnie samo nie usunie wszystkich rezerwuarów wirusa, może jednak poprawić i wydłużyć kontrolę choroby. Do prób na pacjentach wciąż daleko – potrzeba lat badań.

Co to oznacza dla czytelnika w Polsce

W Polsce szczepienie przeciw WZW B jest częścią kalendarza szczepień, a zakażenie można wykryć prostym badaniem krwi. Skoro choroba długo przebiega bez objawów, warto zapytać lekarza o test, zwłaszcza przed planowanym zabiegiem, w ciąży lub gdy nie wiadomo, czy było się szczepionym. Osoby już leczone nie powinny samodzielnie przerywać terapii – jak wynika z opisanego mechanizmu, wirus może wtedy powrócić.

Opisane badania są na etapie laboratoryjnym i nie zmieniają obecnych zasad leczenia. Pokazują natomiast, w którą stronę zmierza poszukiwanie terapii, która pozwoli nie tylko kontrolować WZW B, ale w przyszłości skuteczniej je zwalczać.

Źródło: Medical Xpress – „Hepatitis B: Controlling the virus does not mean a cure”

Author

https://blogscooper.com/rodzinny-pakiet-luxmed-zdrowie-twojej-rodziny-pod-jedna-polisa/ https://source-reklama.pl/internet-telewizja-najlepsze-zestawy-pakietowe-wedlug-panwybierak-pl/ https://overcomeback.com.pl/pakiet-medyczny-luxmed-co-zawiera-i-dla-kogo-sie-oplaca/